Thơ Bà chúa thơ nôm Việt Nam - Hồ Xuân Hương
Thơ Hồ Xuân Hương  
 

 

Chợ Trời
Khen thay con Tạo khéo trêu ngươi. Bày đặt ra nên cảnh chợ Trời! Buổi sớm gió đưa, trưa nắng đứng, Ban chiều mây họp, tối trăng chơi. Bầy hàng hoa quả tư mùa sẵn, Mở phố giang sơn bốn mặt ngồi. Bán lợi, buôn danh nào nhương kẻ, Chẳng nên mặc cả một đôi lời 

 
 

Đánh Đu
Bốn cột khen ai khéo khéo trồng, Người thì lên đánh, kẻ ngồi trông. Trai đu gối hạc khom khom cật, Gái uốn lưng ong ngửa ngửa lòng. Bốn mảnh quần hồng bay phất phới. Hai hàng chân ngọc duỗi song song. Chơi xuân ai biết xuân chăng tái! Cột nhổ đi rồi, lõ bỏ không.

  

Bánh Trôi Nước

 

Thân em vừa trắng, lại vừa tròn, Bảy nổi ba chìm với nước non. Lớn nhỏ mặc dù tay kẻ nặn, Mà em vẫn giữ tấm lòng son.

  

Đền Thái Thú

 Ghé mắt trông ngang thấy bảng treo, Kìa đền Thái Thú đứng cheo leo. Ví đây đổi phận làm trai được, Sự nghiệp anh hùng há bấy nhiêu.

  

Đền Trấn quốc

 Ngoài cửa hành cung cỏ dãi dầu, Chạnh niềm cố quốc nghĩ mà đau! Một tòa sen lạt hơi hương ngự, Năm thức mây phong điểm áo chầu. Sóng lớp phế hưng coi vẫn rộn. Chuông hồi kim cổ lắng càng mau. Người xưa, cảnh cũ đâu đâu tá? Khéo ngẩn ngơ thay lũ trọc đầu.

  

Đồng tiền hoẻn

 Cũng lò cũng bể, cũng cùng than, Mở mặt vuông tròn với thế gian. Kém cạnh cho nên mang tiếng hoẻn, Đủ đồng ắt cũng đóng nên quan.

  

Đánh Cờ

 Chàng với thiếp đêm khuya trằn trọc, Đốt đèn lên đánh cuộc cờ người. Hẹn rằng đấu trí mà chơi, Cấm ngoại thuỷ không ai được biết. Nào tướng sĩ dàn ra cho hết, Để đôi ta quyết liệt một phen. Quân thiếp trắng, quân chàng đen, Hai quân ấy chơi nhau đà đã lửa. Thọat mới vào chàng liền nhảy ngựa, Thiếp vội vàng vén phứa tịnh lên. Hai xe hà, chàng gác hai bên, Thiếp thấy bí, thiếp liền ghểnh sĩ. Chàng lừa thiếp đương khi bất ý, Đem tốt đầu dú dí vô cung, Thiếp đang mắc nước xe lồng, Nước pháo đã nổ đùng ra chiếu. Chàng bảo chịu, thiếp rằng chẳng chịu Thua thì thua quyết níu lấy con. Khi vui nước nước non non, Khi buồn lại giở bàn son quân ngà

  

Đèo Ba Dội

 Một đèo, một đèo, lại một đèo, Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo. Cửa con đỏ loét tùm hum nóc, Hòn đá xanh rì lún phún rêu. Lắt lẻo cành thông cơn gió thốc, Đầm đìa lá liễu giọt sương gieo. Hiền nhân quân tử ai là chẳng Mỏi gối chồn chân vẫn muốn trèo. (1) Đèo Ba Dội hay Ba đèo tên chữ là đèo Tam Điệp, thuộc huyện Tống Sơn, tỉnh Thanh Hoá.

  

Ốc nhồi

 Bác mẹ sinh ra phận ốc nhồi, Đêm ngày lăn lóc đám cỏ hôi. Quân tử có thương thì bóc yếm, Xin đừng ngó ngoáy lỗ trôn tôi.

  

  Bọn đồ dốt
Dắt díu nhau lên đến cửa chiền, Cũng đòi học nói, nói không nên. Ai về nhắn bảo phường lòi tói, Muốn sống, đem vôi quét trả đền


  

Bà lang khóc chồng
Văng vẳng tai nghe tiếng khóc gì ? Thương chồng nên khóc tỉ tì ti. Ngọt bùi, thiếp nhớ mùi cam thảo, Cay đắng, chàng ơi, vị quế chi. Thạch nhũ, trần bì, sao để lại, Quy thân, liên nhục, tẩm mang đi. Dao cầu, thiếp biết trao ai nhỉ ? Sinh kỳ, chàng ơi, tử tắc quy.

  

Cảnh làm lẽ

 Chém cha cái kiếp lấy chồng chung! Kẻ đắp chăn bông, kẻ lạnh lùng, Năm thì mười họa, nên chăng chớ, Một tháng đôi lần, có cũng không ... Cố đấm ăn xôi, xôi lại hỏng, Cầm bằng làm mướn, mướn không công. Thân này ví biết dường này nhỉ, Thà trước thôi đành ở vậy xong.

   

Cảnh Thu

 Thánh thót tầu tiêu mấy hạt mưa, Khen